-

Tytus : Było, jak nie minęło to znów będzie.

Kiedy się dawniej pościło, czyli o zapomnianych suchych dniach Cz.1 Suche Dni Zimowe

Usuwają się coraz bardziej z pamięci ludzi pokutne praktyki na początku każdej nowej pory roku. Młodzi o nich nic nie wiedzą, starsi zapomnieli, a i duchownym katolickim ta wiedza wydaje się być obca. Suche dni, bo taką nazwę noszą kwartalne modły i posty, miały niebagatelny wpływ na obyczajowość postną całego chrześcijaństwa.

Quatuor tempora (łac. suche dni) jako zwyczaj pokutny na rozpoczęcie czterech pór roku, sięgał czasów Ojców Kościoła (okres pierwszych wieków chrześcijaństwa). Suche dni to trzy dni w tygodniu: środa, piątek i sobota. Poświęcano w nich Bogu poszczególne okresy uprawy roli. Z tych dni najważniejsza była sobota, w którym to dniu najczęściej wyświęcano nowych księży. W ciągu roku były Suche Dni Zimowe, Wiosenne, Letnie i Jesienne. Podczas tych dni obowiązywał post ścisły, czyli ilościowy (tylko trzy posiłki dziennie, w tym jeden do syta) i jakościowy (bez mięsa).Formę, która przetwała do połowy lat 60 XX wieku, zapoczatkował papież Grzegorz VII (1073-1085) znany z reform gregoriańskich i konfliktu z królem niemieckim i późniejszym cesarzem Henrykiem IV (zm. 1106).

Jako że nowy rok kościelny rozpoczyna się Adwentem na przełomie listopada i grudnia (w roku 2017 Adwent rozpoczął się 3 grudnia), pierwszym kwartalnym okresem pokutnym były Suche Dni Zimowe. Co ciekawe, są one starsze niż sam Adwent, o którym to okresie wspominają ustawy saragoskie z 380 roku. Czyli suche dni byłyby wcześniejsze niż wspomniana wyżej data. Przypadały one na połowę grudnia, a od reform Grzegorza VII na środę, piątek i sobotę po 3 Niedzieli Adwentu (popularna nazwa tej niedzieli to Gaudete). Pierotnie był to okres dziękczynienia za zakończone zbiory oliwek (kraje śródziemnomorskie), później dodano post i modlitwy błagalne w intencji przebłagania Boga za grzechy popełnione w poprzednim kwartale, która to intencja będzie się pojawiać również w innych porach roku. Kolorem szat liturgicznych suchych dni był fioletowy, co oznaczało pokutę i umartwianie własnego serca.

Środa Suchych Dni Zimowych była poświęcona Matce Boskiej, Maryi i Jej oczekiwaniu na przyjście Mesjasza, Jezusa Chrystusa. Dwa czytania mszalne z proroka Izajasza (Iz 2, 2-5 i Iz 7 10-15) były proroctwami o nadchodzącym Zbawicielu i o Dziewicy, która Go narodzi. Ewangelia Św. Łukasza opisywała zaś scenę zwiastowania Maryi, o tym, że stanie się Matką Jesusa (Łk 1, 26-38). Inne modlitwy mszalne również traktują o Maryi. Msza ta nazywana była Missa Aurea, czyli msza złota. Ten środowosuchedniowy formularz mszalny był później używany do odprawiania mszy świętych wotywnych o NMP, zwanych popularnie roratami.

Piątek Suchych Dni Zimowych i cała jego liturgia przygotowywały do święceń przyszłych kapłanów. Czytanie mszalne było z proroka Izajasza (Iz 11, 1-5) i dotyczyło proroctwa o nadejściu Mesjasza, zaś Ewangelia opowiadała o nawiedzeniu Św. Elżbiety przez Maryję (Łk 1, 39-47).

Obowiązkowa obecność wszystkich katolików na Mszy Świętej odprawianej w Sobotę Suchych Dni Zimowych spowodowana była modlitwą za przyszłych kapłanów, którzy mieli godnie sprawować przyszłą swoją służbę Bogu. Czytano pięć urywków ze Starego Testamentu (cztery z proroka Izajasza: Iz 19, 20-22, Iz 35, 1-7, Iz 40, 9-11, Iz 45, 1-8 i jedną z proroka Daniela: Dn 3, 47-51), i jeden z Nowego Testamentu (2 list Św. Pawła Apostoła do Tesaloniczan: 2Tes 2, 1-8). Śpiewano Hymn Azariasza i towarzyszy (Dn 3, 52-56). Ewangelia (Łk 3, 1-6) opowiadała o Janie Chrzcicielu i jego nawoływaniu do pokuty: "Głos wołającego na puszczy: Gotujcie drogę Pańską, czyńcie proste ścieżki jego. Wszelka dolina będzie napełniona, a wszelka góra i pagórek poniżon będzie, i krzywe miejsca będą proste, a ostre drogami gładkiemi. I ogląda wszelkie ciało zbawienie Boże."

W całym Kościele obchodzono ten święty czas kwartalnej pokuty, aż do nieszczęsnych dni po Vaticanum Secundum. Papież Paweł VI (1963-78), podczas prac nad nowym kalendarzem liturgicznym, kwestię suchych dni dał gestii konferencji episkopatów krajowych. W Polsce usunięto suche dni wprowadzając w ich miejsce kwartalne dni modlitw i nazywa się je Dniami modlitw o życie chrześcijańskie rodzin i obchodzi się je w trzecim tygodniu Adwentu. Jak widać, nie mają one nic wspólnego z pierwotnym znaczeniem suchych dni zimowych, czyli dniami pokuty i dziękczynienia za zbiory. Co ciekawe, podczas soboru watykańskiego II głoszono potrzebę powrotu do źródeł pierwotnego chrześcijaństwa i jednocześnie niszczono, co kształtowało życie chrześcijan pierwszych wieków. Perfidia lub głupota.

O trzech kolenych kwartalnych dniach pokuty wiosennych, letnich i jesiennych będzie w swoim czasie. 

Fragment Pisma Świętego z Biblii Jakuba Wujka.

 



tagi: adwent  suche dni zimowe 

Tytus
20 grudnia 2017 13:19
22     865    6 zaloguj sie by polubić
komentarze:
pink-panther @Tytus
20 grudnia 2017 16:20

Bezcenna wielce kształcąca notka. O "suchych dniach" nie pamiętam żadnej informacji w kościołach.  za to coś się przemyciło na temat szczególnego prześladowania tych katolików, którzy włączali do postu - również napitki.  Czyli musiało "szczególnie boleć" jakichś "oświeconych".

zaloguj się by móc komentować

MarcinD @Tytus
20 grudnia 2017 17:21

Czyli dzisiaj, w piątek i w sobotę?

zaloguj się by móc komentować

Paris @Tytus
20 grudnia 2017 21:08

Moj plus...

... ciekawy wpis.

zaloguj się by móc komentować

Tytus @pink-panther 20 grudnia 2017 16:20
21 grudnia 2017 08:01

Dziękuję. Ciągle trwa walka postu z karnawałem. 

zaloguj się by móc komentować

Tytus @MarcinD 20 grudnia 2017 17:21
21 grudnia 2017 08:01

Tak, ma Pan rację.

zaloguj się by móc komentować


Tytus @Tytus
21 grudnia 2017 08:30

Tytułem uzupełnienia, kościołem stacyjnym w Rzymie we środę była Bazylika NMP Większej, w piątek była to Bazylika 12 Apostołów, a w sobotę Bazylika Św. Piotra.  

zaloguj się by móc komentować

qwerty @Tytus
21 grudnia 2017 16:04

'pokutne praktyki' świetny tytuł do dalszego ciągu;- suche dni to tylko element pp a w tle jest rozważanie: czym te praktyki są dla człowieka i jak je wiązać z innymi praktykami/wymogami

zaloguj się by móc komentować

Tytus @qwerty 21 grudnia 2017 16:04
22 grudnia 2017 08:55

Ma Pan absolutną rację, wiele poszczenia było. Były wigilie (nie tylko to Bożego Narodzenia), przedpoście i inne. Jakoś tak wychodzi, że kto umie pościć, to umie i świętować.

zaloguj się by móc komentować

Tytus @qwerty 21 grudnia 2017 16:04
22 grudnia 2017 08:56

Ma Pan absolutną rację, wiele poszczenia było. Były wigilie (nie tylko Bożego Narodzenia), przedpoście i inne. Jakoś tak wychodzi, że kto umie pościć, to umie i świętować.

zaloguj się by móc komentować

saturn-9 @Tytus 21 grudnia 2017 08:30
22 grudnia 2017 13:59

Bardzo ważny wątek trzy dni w cztery pory roku. Dostałem wypieków szukając klucza co się za tym czai. Daje plusa.

Co w środę w piątek i sobotę to zapewne wiadomo ale co z tym czwartkiem? Dlaczego taki osobliwy skok ze środy do piątku? Docent nie wie, ja nie wiem a Pan? Czy istnieje jakieś wytłumaczenie racjonalne? Wiadomo już, że  wszystko mi się z czymś skojarzy ;) Więc mam taki sobie ezoteryczny wątek, który na siłę może służyć za wyjaśnienie :((( 

O ile coś na radarze to proszę w ramach szkoły nawigacji nadać o co chodzi. 

A ten kolor pokutny znaczy się fioletowy toż to odlot! 

Ciekawe, że NUP - gdy jeszcze był NUM  - na spotkaniu z JD ma krawat w tymże kolorze a 'StarszySierżantSztabowy' czyli wytłuszczone 3S na tenKraj osobliwy bo namolny czerwony

W hierarchii kolorów w KRK to istotna różnica! Sprawa wyjątkowo rozwojowa ;)

zaloguj się by móc komentować

Tytus @saturn-9 22 grudnia 2017 13:59
22 grudnia 2017 14:35

Środa, piątek i sobota to dni postu tygodniowego w każdym tygodniu roku, poza okresem wielkanocnym. Poszczono w czasach Ojców Kościoła w te dni do Nony, czyli naszej godziny trzeciej po południu.

Dlaczego te dni?

Środa to zgodnie z Tradycją dzień w którym Judasz zdradził Jezusa i dogadał się z Sanhedrynem.

Piątek to dzień śmierci Jezusa na krzyżu.

Sobota zaś to wigilia Niedzieli oraz pamiątka spoczywania Jezusa w grobie.

We czwartek nie poszczono, ponieważ to dzień ustanowienia Sakramentu Eucharystii. (chyba, że przypadała wigilia, przykład: w piątek było święto jakiegoś Apostoła, które to obchodzono na równych prawach z niedzielą, więc poszczono we czwartek).

Kolor fioletowy jako pokutny pojawił się dosyć późno, wspomina o nim papież Innocenty III (1198-1216)jako o tym kolorze, który miał zastąpić czarny.

zaloguj się by móc komentować

qwerty @Tytus 22 grudnia 2017 08:56
22 grudnia 2017 14:37

post jest egzemplifikacją zdolności [świadomej] do odmawiania sobie pewnych dóbr, z przyjęciem [dobrowolnym] stosownej intencji; a w tle jest przykład dobrowolnego przyjęcia Krzyża, co jest skutkiem faktu Narodzin; radosnych Świąt Bożego Narodzenia

zaloguj się by móc komentować

qwerty @Tytus 22 grudnia 2017 14:35
22 grudnia 2017 14:38

i to sa piękne, krótkie rekolekcje w temacie symboliki

zaloguj się by móc komentować

Tytus @qwerty 22 grudnia 2017 14:37
22 grudnia 2017 14:42

Bóg zapłać!

Pokój Pańskiemu domowi i wszystkim jego mieszkańcom!

zaloguj się by móc komentować

qwerty @Tytus 22 grudnia 2017 14:42
22 grudnia 2017 15:07

Pięknie dziękujemy i radości w życiu i w Nowym Roku życzymy

zaloguj się by móc komentować

jestnadzieja @Tytus
22 grudnia 2017 16:03

Dzieki za notke! 

Czy suche dni calkowie usunieto w Polsce? Sa portale, wyglada na to ze katolickie, w ktorych informuje sie o ich praktykowaniu. 

Dni modlitw o zycie chrzescijanskich rodzin (po trzeciej niedzieli Adwentu)  mozna polaczyc z suchymi dniami. Poscic w intencji malzenstw i rodzin w kryzysie. Jezus powiedzial, ze niektore demony mozna wyrzucic tylko postem i modlitwa.

(Pare dni temu na portalu GN przeczytalam, ze najwiecej rodzin rozpada sie w okolicach Bozego Narodzenia.. Nie mam na to innego wytlumaczenia jak to, ze diabel  wtedy szczegolnie szaleje, nienawidzi rodzin, gdzie przekazuje sie zycie, nienawidzi Bozego Narodzenia) 

Wracajac do postow i swietowania: mama moja lubi wspominac te dlugie okresy postu (zwlaszcza Wielki Post) bardzo przestrzeganego na wsi. I jak ogromna radoscia bylo pozniej swietowanie. 

Czyli dzisiaj poscimy i modlimy sie w intencji przyszlych   kaplanow?

zaloguj się by móc komentować

saturn-9 @Tytus 22 grudnia 2017 14:35
22 grudnia 2017 17:38

I ja dzięki składam, za te piękne, krótkie rekolekcje w temacie symboliki. Oraz : radosnych Świąt Bożego Narodzenia.

 

zaloguj się by móc komentować


Tytus @saturn-9 22 grudnia 2017 17:38
23 grudnia 2017 07:26

Bóg zapłać!

Wzajemnie.

zaloguj się by móc komentować

Tytus @jestnadzieja 22 grudnia 2017 16:03
23 grudnia 2017 07:30

Czy może te portale są powiązane z tradycjonalistycznymi ruchami? U mnie w parafii, przy dobrych wiatrach, proboszcz ogłasza: kwartalne dni itd, w miejsce dawnych suchych dni.

Jak najbardziej można wzbudzać intencję wspomnianą przez Panią, jednak moim zdaniem zniszczono starożytną tradycję.

Dużo pokoju w Święta Bożego Narodzenia!

zaloguj się by móc komentować

jestnadzieja @Tytus
23 grudnia 2017 09:47

Co tu mowic o suchych dniach, jesli glownym zmartwieniem katolikow w tym roku bylo to czy w niedziele wigilijna obowiazuje post od miesa..Ile to ksieza musieli sie nawyjasniac, ze owszem nie ma nakazu, ale warto zachowac tradycje..itd. O poscie ilosciowym juz nikt nie wspomni.  Ja tam mam zamiar poscic do wieczerzy.

Rowniez duzo pokoju i wszelkich lask zycze!

zaloguj się by móc komentować

zaloguj się by móc komentować